Drik Panchang 2026 चा तुळशी विवाह शनिवार, 21 नोव्हेंबरला (कार्तिक शुद्ध द्वादशी) देते. महाराष्ट्रात तुळशीचे लग्न कार्तिक शुद्ध द्वादशीपासून कार्तिक पौर्णिमेपर्यंत एखाद्या संध्याकाळी लावतात, मुख्यतः द्वादशीला; 2026 मध्ये हे दिवस 21 ते 24 नोव्हेंबर आहेत. 21 नोव्हेंबरला गोधूली मुहूर्त मुंबईत सायंकाळी 5:59 ते 6:25 आणि पुण्यात सायंकाळी 5:56 ते 6:22 आहे.
तारीख आणि तिथी
द्वादशी तिथी 21 नोव्हेंबरला सकाळी 6:33 पासून 22 नोव्हेंबरला पहाटे 4:58 पर्यंत आहे (आमची गणना; Drik Panchang सकाळी 6:31 ते पहाटे 4:56 देते). कार्तिक पौर्णिमा तिथी 23 नोव्हेंबरला रात्री 11:43 पासून 24 नोव्हेंबरला रात्री 8:24 पर्यंत आहे; सूर्योदयाला पौर्णिमा 24 नोव्हेंबरला असल्याने कार्तिक पौर्णिमा 24 नोव्हेंबरला आहे.
मराठी विकिपीडियानुसार तुळशी विवाह कार्तिक शुद्ध द्वादशीपासून पौर्णिमेपर्यंत एखाद्या दिवशी संध्याकाळी करतात, पण मुख्यतः द्वादशीला. काही ठिकाणी प्रबोधिनी एकादशीपासूनच (2026: 20 नोव्हेंबर) तुळशी विवाह लावण्याचा प्रघात आहे; Drik Panchang प्रबोधिनी एकादशी ते कार्तिक पौर्णिमा हा काळ तुळशी विवाहासाठी शुभ मानते.
गोधूली मुहूर्त: मुंबई आणि पुणे
तुळशीचे लग्न संध्याकाळी, गोधूली वेळेला लावतात. “गोधूली” म्हणजे गायींच्या पावलांनी धूळ उडते ती सूर्यास्ताची वेळ. Drik Panchang गोधूली मुहूर्त सूर्यास्तापासून रात्रीच्या कालावधीच्या तिसाव्या भागापर्यंत देते; आमची गणना तीच पद्धत वापरते.
| शहर | सूर्यास्त (21 नोव्हें.) | गोधूली मुहूर्त |
|---|---|---|
| मुंबई | सायंकाळी 5:59 | सायंकाळी 5:59 ते 6:25 |
| पुणे | सायंकाळी 5:56 | सायंकाळी 5:56 ते 6:22 |
या वेळा Drik Panchang च्या 21 नोव्हेंबर 2026 च्या मुंबई आणि पुणे पंचांगाशी जुळतात.
महाराष्ट्रात तुळशीचे लग्न कसे लावतात
खालील पद्धत रूढीने चालत आलेली आहे; प्रत्येक घराची पद्धत थोडी वेगळी असू शकते.
- तुळशी वृंदावन रंगवून सजवतात आणि त्यावर उसाचा मांडव घालतात (मराठी विकिपीडिया).
- वर म्हणून बाळकृष्णाची मूर्ती किंवा शाळिग्राम ठेवतात (मराठी आणि इंग्रजी विकिपीडिया).
- तुळस आणि बाळकृष्ण यांच्यामध्ये अंतरपाट धरून मंगलाष्टके म्हणतात आणि अक्षता टाकतात (Drik Panchang; मराठी विकिपीडिया).
- त्यानंतर तुळशीचे कन्यादान करतात, आणि मंत्रपुष्प व आरती होते (मराठी विकिपीडिया).
- प्रसादात ऊस, नारळ, फळे आणि शेंगदाणे असतात, असे Drik Panchang सांगते; मराठी विकिपीडिया बोरे, चिंचा, आवळे आणि सीताफळ यांचा उल्लेख करते.
मंगलाष्टके
मंगलाष्टके म्हणजे लग्नात अंतरपाट धरून म्हटले जाणारे मंगल श्लोक. वेगवेगळ्या घरांत वेगवेगळी मंगलाष्टके म्हणतात. त्यांचा पाठ आम्ही अजून दोन स्वतंत्र स्रोतांशी शब्दशः तपासलेला नाही, म्हणून येथे दिलेला नाही.
तुळशी विवाहाची कथा
वृंदा आणि जालंधर यांची प्रचलित कथा, आणि शिवपुराण, देवीभागवत व पद्मपुराणातील तिची रूपे, आमच्या हिंदी पानावर स्रोतांसह दिली आहेत.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
तुळशी विवाह 2026 कधी आहे?
Drik Panchang नुसार शनिवार, 21 नोव्हेंबर 2026 (कार्तिक शुद्ध द्वादशी). महाराष्ट्रात तो कार्तिक पौर्णिमेपर्यंत, म्हणजे 24 नोव्हेंबरपर्यंत, एखाद्या संध्याकाळीही लावतात.
21 नोव्हेंबरला गोधूली मुहूर्त किती वाजता?
मुंबईत सायंकाळी 5:59 ते 6:25 आणि पुण्यात सायंकाळी 5:56 ते 6:22.
तुळशी विवाह कोणत्या दिवसापर्यंत करता येतो?
कार्तिक पौर्णिमेपर्यंत. 2026 मध्ये कार्तिक पौर्णिमा मंगळवार, 24 नोव्हेंबरला आहे.
तुळशीच्या लग्नात वर कोण असतो?
बाळकृष्णाची मूर्ती किंवा शाळिग्राम, म्हणजे विष्णूचे रूप. तुळस आणि वर यांच्यामध्ये अंतरपाट धरून मंगलाष्टके म्हणतात.
स्रोत
- तिथी आणि गोधूली: SanatanBodh पंचांग गणना, Drik Panchang (मुंबई आणि पुणे, 21 नोव्हेंबर 2026) शी जुळवलेली
- Drik Panchang: Tulasi Vivah 2026 (तारीख, शुभ काळ, महाराष्ट्रातील विधी)
- मराठी विकिपीडिया: तुळशी विवाह (श्री. वा. शेवडे, भारतीय धर्म व्यवहार कोश, 1996; महाराष्ट्र टाइम्स)
- Wikipedia: Tulasi Vivaha
तपासलेली पाने: drikpanchang.com, drikpanchang.com, drikpanchang.com, mr.wikipedia.org, en.wikipedia.org
काही चुकीचे वाटले? चूक कळवा
